18 yıl sonra neden ek bütçe yapılıyor? AK Parti’den vergi ve dayanak açıklaması

TBMM Plan ve Bütçe Komitesi Lideri ve AK Parti Bingöl Milletvekili Cevdet Yılmaz, Kanal7 Ankara Temsilcisi Mehmet Acet’in sunduğu Başşehir Kulisi’nde soruları yanıtlıyor.

EK BÜTÇEYE NEDEN GEREKSİNİM DUYULDU?

90’lı yıllarda çok sayıda yapılmış ek bütçe. 18 yıldır yapmamışız hakikaten. Son 18 yılda bir muhtaçlık olmamış. Son yaşadığımız süreçlerdeki gelişmelerde çok kıymetli değişiklikler oldu. Hasebiyle ek bütçe yapma gereksinimi oldu. Yeni sistemin de birinci ek bütçesi olmuş oldu. Fakat dediğim üzere bu yeni bir şey değil. Tarihimizde onlarca kere yapılmış. 

(Hazine’de para bittiği için mi yapıldı?) Yok. Harcama muhtaçlığı yahut öbür sebeplerden ek ödeme muhtaçlığı olduğunda harcama karşılığında gelir göstererek yapabiliyorsunuz. 

(Ekonominin negatif bir seyir içinde olduğuna işaret eden bir adım mı?) Hayır, o denli değil. İktisatta çeşitli göstergelerde birinci yapılan varsayımın ötesindeki gelişmelerde ek bütçe yapma muhtaçlığı var. Gelir ve masraflarda öngörülemeyen artışlar var. Yaptığımız bir borçlanma değil katiyen. Artan gelirlerimizi ödenekleştiriyoruz. Bu durumda olumlu durumu ağır basıyor. 

Enflasyon var, tarım-sosyal takviyeleri artırın diyorlar, maaşları artırın diyorlar. Bunları ek bütçeyle yapacaksınız. Fakat ek bütçeyi de borçlanarak değil sağlıklı gelirlerle yapacağız. 

(Vatandaştan daha fazla mı vergi alınacak?) Öyle bir tenkit geldi. Yeni bir vergi muhakkak kelam konusu değil. Tam tersine, bu yıl kimi vergilerden vazgeçtik. KDV’lerde önemli indirimler yaptık. Taban fiyata kadar bütün gelirleri vergi dışı bıraktık. Besinde, güçte sübvansiyonlar yapıyoruz. 

(CHP Sözcüsü Faik Öztrak’ın, “330 milyar lira vergiyi faiz lobisinin cebine koyacaklar” açıklaması.) Mutlaka kelam konusu değil. 1 trilyon 81 milyar liralık ek gelir bekliyoruz. Yılbaşında öngörülmeyen ek gelir bu. En yüksek artış kurumlar vergisinde. Vergileri yalnızca finans sisteminde artırdık. Çok yüksek karlar elde eden bankaya dönük bu vergi. 315 milyar lirası kurumlar vergisinden geliyor. KDV’de yalnızca 13 milyar liralık artış var. İthalde alınan vergilerde artış var. 284 milyar ek gelir geliyor buraya. Emtia fiyatlarıyla alakalı. Vatandaşa dönük hiçbir verginin artırılması kelam konusu değil.

Niye arttı bu vergiler? Birincisi enflasyon. Masraflarınız arttığı üzere gelirleriniz de artıyor. Öbür yandan yüzde 11 üzere bir büyüme sağladı Türkiye iktisadı. Büyümenin getirdiği bir gelir artışı kelam konusu. 

EMEKLİ VE ÇALIŞANLARA TEMMUZ ZAMMI

217 milyar lirasını kamu çalışanlarımızın aylıklarında yapılacak artışa harcayacağız. Yüzde 40 civarında artış yapılacak. Şimdiden bütçemize koymuş oluyoruz. 154 milyar lirasını emekli aylıklarına yapılan artışlar. Kuruluşların elektrik ve doğalgazda vatandaşa takviyesi var, oraya 134,5 milyar lira ek takviye koyacağız. 105 milyar lirasını üretken alanlara aktaracağız. Tarım, sanayi, karayolu ve demiryolu yatırımları üzere çok çeşitli alanlara. 103 milyar lirasını mahalli yönetimlere vereceğiz.

Sosyal dayanaklarımız artıyor. 45 milyar lira ek ödeneklerimiz olacak. Ödeme gücü olmayanların sıhhat primleri için 7,7 milyar lira. 65 yaş üstü aylığı ve engelli ve engelli yakınları için 5,8 milyar lira. Türkiye Aile Dayanağı Programı için 7,5 milyar lira. 

Tarıma takviyeler yapacağız. Mevcut bütçemizde tarıma verdiğimiz direkt dayanaklar var. 25,8 milyar liraydı bu. Yıl içinde 3,2 milyar daha ek edildi. Sulamaya 16,3 milyar lira ayırmıştık. Yeniden sübvansiyon ve krediler var. Ek bütçeyle 46,4 milyar lira ek ediyoruz: Takviyelere 13,4 milyar lira. Yatırımlara 8,8 milyar lira. Sübvansiyonlu takviyelere 24,2 milyar lira ek takviye koyuyoruz. İkisini topladığınızda bu sene tarım dayanağımız toplam 104 milyar liraya ulaşıyor. 

FAİZ MASRAFLARINDAKİ ARTIŞ

Faiz sarfiyatlarında 89 milyar lira artış var. Lakin bütçedeki hissesi düştü. Ölçü olarak arttı, oransal olarak düştü. Faizin bütçedeki hissesinde düşme oldu. Tıpkı biçimde bütçe açığında da düşme oldu.

(Kur muhafazalı mevduatın Hazine’ye olan yüküne yönelik eleştiriler) 454 milyar dolar kamu ve özel bölümün toplam borcu. Bir liralık artış 454 milyar TL yük demek. Onu denetim edebiliyorsanız bu sistemle, onun da bir bedeli var. Bunlar tercih problemi. Birisi bir enstrümanı, oburu oburunu tercih edebilir. Her birinin yol açtığı tesirler kelam konusu. 

Önemli sayıda ülkede de ek bütçeler yapıldı. Bu çeşit ortamlarda bu çok doğal. Belirsizliklerin arttığı, makro gelişmelerin iddiaların ötesine geçtiği ortamlarda revizyonların yapılması çok olağan. 

(Kur muhafazalı mevduat işe yaradı diyor musunuz?) Tabii ki yaradı. Gerçek olarak bakmamız lazım lakin. 

BDDK’NIN ALDIĞI KARAR

(Döviz varlıklarının TL karşılığının 15 milyon TL’yi aşmayan şirketleri kredi kullanmaları halinde dövizin 15 TL’nin üzerine çıkmama koşulu kararı) BDDK şunu diyor: Sen bankacılık şirketinden kredi alıp maksadına uygun kullanmak durumundasın. 15 milyon TL’ye kadar bakmayacağım, üstüne bakacağım diyor. İşin özü şu: Benim sana verdiğim krediyi finansal istikrarsızlığa katkıda bulunacak biçimde kullanma diyor. Benim anladığım bu. Bu da istikrara katkıda bulunan ve kredilerin gayesine uygun kullanımını gözeten bir önlem.

Serbest piyasa ve sermaye denetimi tartışmaları Türkiye’de görünümü bozmaya çalışanların yaptığı tartışmalar. Hür piyasa, başıboş piyasa demek değil. Kurallara bağlıdır. Hür piyasayı etraf için, tüketici hakları için düzeltirsiniz. Makro ihtiyati önlemleri alırsınız. Bu, dünyanın bütün yerlerinde kullanılan enstrümanlardır. 

İSTİHDAM ARTIŞI

2020 Nisan’ından beri istihdam 3 milyonun üzerinde arttı. AK Parti geldiğinde istihdam 19 milyondu, artık 30 milyonu aştı. Oransal olarak da yükseldi. 

KAYNAK: HABER7

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.